Cocaboeren in voormalig FARC-bolwerk worden braaf

Don Daniel (geheel links) op een voormalige cocakwekerij

Don Daniel (geheel links) met twee projectmedewerkers op een voormalige cocakwekerij

Een paar jaar geleden nog had Daniel Escobar een discotheek waarmee hij 50 miljoen pesos (ruim 16.000 euro) per maand omzette. Zijn discotheek stond in het gehucht La Cooperativa, op twee uur rijden over een modderig weggetje vol kuilen vanuit het dorp Vistahermosa in Centraal-Colombia. Waarom verdiende Escobar bakken met geld op zo’n veraf gelegen plek? De hele plaatselijke economie draaide op de cocaplantages, de grondstof voor cocaïne.

De linkse guerrillabeweging FARC had het er voor het zeggen en de coca diende om de strijd van de guerrilla gaande te houden. “We mochten van de FARC geen mobiele telefoons hebben. Dan konden we ze verlinken bij het leger”, herinnert Daniel Escobar, een kwieke zeventiger met twinkelogen, zich.

Het waren de jaren dat de toenmalige Colombiaanse president Pastrana met de FARC over vrede onderhandelde (1999-2002). Vistahermosa maakte deel uit van een zone, de Caguan, die met het oog op de onderhandelingen ontruimd was door het leger en waar de FARC dus vrij spel had. De bevolking kon niet anders dan zich aan de regels van de guerrilla onderwerpen. De overheid was afwezig en de FARC-commandant loste alle problemen op: van een moord tot huwelijksproblemen of burenruzies.

De vredesonderhandelingen werden begin 2002 afgebroken en in augustus trad de huidige president Álvaro Uribe aan. Hij had de verkiezingen gewonnen met de belofte voor eens en altijd een einde te maken aan de guerrilla.

Vooral de laatste jaren heeft het Colombiaanse leger successen geboekt en de guerrilla is in het defensief gedrongen. In en nabij het Macarenagebergte, waar Vistahermosa en La Cooperativa liggen, heeft de overheid ruim 8000 hectare coca vernietigd. De jaren dat de laatste modellen four-wheel drives door La Cooperativa reden en de lege flessen whisky door het hele dorp lagen zijn voorbij. Don (Meneer) Daniel: “Het was in die tijd heel gewoon dat een dorpeling twee of drie miljoen pesos (650-980 euro) op zak had.”

Nu is dat nauwelijks meer voor te stellen. De paar straten die La Cooperativa heeft liggen er verlaten bij. De helft van de inwoners is vertrokken, op zoek naar nieuwe kansen. De overgebleven helft heeft zich door de overheid en gemeenschapsleden met charisma zoals Don Daniel, laten overhalen om in La Cooperativa een nieuw, legaal leven te beginnen, met hulp van de overheid.dsc03848

En dat is moeilijk. In de tijd van de coca hadden de mensen geld zat om alles wat ze maar wilden te kopen. Dus ook eten. Op hun percelen verbouwden ze alleen maar coca. Toen die vernietigd werd, hadden ze niets meer: geen inkomsten en geen voedsel. Het project, dat de overheid nu met Nederlandse en Amerikaanse steun uitvoert, is dan ook begonnen met voedselhulp. Vervolgens werd de mensen geleerd hoe ze een moestuin moesten aanleggen en onderhouden. Ze kregen wat kippen, die zorgden voor eieren en vlees. En daarna is begonnen met het uitvoeren van wat in het projectenjargon ‘de productieprojecten’ heet: het opzetten van een eigen bedrijfje. De mensen hebben een paar hectaren mais, rijst of suikerriet en in veel gevallen ook een stel koeien. Sommigen kweken vissen.

Ondertussen worden ook de wegen verbeterd, worden de scholen gemoderniseerd en wordt een fatsoenlijke geneeskundige voorziening opgezet. De burgemeesters in het gebied leren dat ze geen gemeenschapsgeld meer achterover mogen drukken en dat ze dat juist in de gemeenschap moeten investeren. Terwijl het leger op nog geen uur rijden van La Cooperativa nog slag levert met de guerrilla.

De tijd dringt. Er moet geld binnenkomen, anders houden de mensen het uiteindelijk toch voor gezien. “En het leger moet de druk op de FARC hoog houden”, peinst Don Daniel. “Als ze hier terugkomen, krijgen we de rekening gepresenteerd. Want we werken samen met de overheid en zijn dus verraders.”

Tags: , , , , , , , , , ,

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s


%d bloggers like this: